محمد على شاه آبادى

28

شذرات المعارف ( فارسى )

--> خداوند تعالى در سرزنش برخى از اهل كتاب - كه آنان را به كتاب خدا ( قرآن ) دعوت مىكند تا درباره آنچه شايسته و لازم است قضاوت كنند ، ولى آنان سر باز مىزنند و از پذيرش اين خواسته خوددارى مىكنند - مىفرمايد : ذلِكَ بِأَنَّهُمْ قالُوا لَنْ تَمَسَّنَا النَّارُ إِلَّا أَيَّاماً مَعْدُوداتٍ وَ غَرَّهُمْ فِي دِينِهِمْ ما كانُوا يَفْتَرُونَ ( آل عمران ( 3 ) : 24 ) اين عمل آنها ، به خاطر آن است كه مىگفتند : « آتش ( دوزخ ) ، جز چند روزى به ما نمىرسد . ( و كيفر ما ، بخاطر امتيازى كه بر اقوام ديگر داريم ، بسيار محدود است . ) » اين افترا ( و دروغى كه به خدا بسته بودند ) آن‌ها را در دينشان مغرور ساخت . اين عدم پذيرش و روگردانى از حقيقت به سبب آن است كه آنان به دروغ در دينشان به مطالبى معتقد شدند ؛ چنان‌كه خود را ممتاز به شمار آوردند و گفتند كه در صورت ارتكاب به خلاف و گناه در آتش نمىسوزيم و چنانچه استحقاق عذاب داشته باشيم ، جز چند صباحى در آن نخواهيم بود كه اين غرور ، موجب عدم پذيرش حقيقت در آنان شده است . آنچه مايه تأسف است اينكه مسلمانان باوجود اعتقاد به حقانيت دين خود ، دچار كج‌انديشى شده و از تلاش براى توسعه معارف اسلام - كه خود به حقانيت آن معتقدند - دست برداشته و عرصه را براى بيگانگان خالى گذاشته تا فضاى جامعه اسلامى را با افكار ناسالم و تبليغات بر ضد آن آلوده كنند ؛ چنان‌كه امروز مشاهده مىشود با وسايل گوناگون به حريم افكار و عقايد مسلمانان تجاوز مىكنند و هر روز به شكلى در اشاعه عقايد نادرست و افكار ناسالم در ميان جوامع مىكوشند . افزون بر اين ، انديشه نابخردانه و غرور جاهلانه درباره حقانيت دين و رها كردن وظيفه خود در نگهدارى و توسعه آن ، ضعف و انحطاط جامعه اسلامى را به دنبال آورده و فساد در گوشه و كنار آن سبب خرابى و نابسامانى شده است ؛ چنان‌كه مشاهده مىشود بعضى به خاطر اعتقاد به شفاعت به بيراهه مىروند و با تفسير نابجا از آن و مغرور شدن به آن به بسيارى از رذايل مبتلا مىشوند ؛ زيرا به تصور آنكه با شفاعت دچار عذاب نمىشوند ، به انواع كارهاى ضد اخلاقى و گناهان كبيره دست مىزنند . غافل از آنكه همان گونه كه غرور به حقانيت اسلام سبب رها كردن وظايف و واگذارى ميدان به دشمنان اسلام است و در پى بيگانگى از معارف و حقايق آن به تدريج جامعه بيمار و مبتلا به انواع دردهاى درمان‌ناپذير مىشود ، غرور به شفاعت نيز سبب مىگردد كه انسان با انجام دادن گناهان از بهره‌گيرى از آن محروم شود ؛ براى آنكه منظور از شفاعت روشن شود ، از تفسير الميزان علامه طباطبايى اين بحث آورده مىشود .